Басты бет

CISACADEMIA

Опасыздық дәуіріндегі уәдеге адалдық: ұмытылған өркениет қасиеті

Авторы: д-р Нурфер Терджан

Біз өмір сүріп отырған дәуірдің ең үлкен қайшылықтарының бірі – байланыс құралдары көбейгеніне қарамастан, адами қарым-қатынастың өз тереңдігін жоғалтуы.

Қазір адамдар бір-біріне бұрын-соңды болмаған жеңілдікпен қол жеткізе алады.

Бір хабарламамен, бір қоңыраумен, әлеуметтік желідегі бір жазбамен жер шарының арғы шетіндегі адаммен байланыс орната аламыз.

Бірақ сонымен бірге бұрын-соңды болмаған дәрежеде жалғызсырап барамыз.

Өйткені қарым-қатынас саны артқан сайын байланыстың сапасы кемиді.

Достық тереңдіктен гөрі көзге түсуге, адалдық қағидаттан гөрі пайдаға, ал опа есте сақталудан гөрі сөз болуға айналып барады.

Қазіргі адамның ең үлкен адасуларының бірі де осы:

Әрбір қалың топты достық деп ойлау…

Ал шын мәнінде топ биліктің төңірегіне жиналады.

Достар болса – адамның төңірегіне.

Билік барда бәрі жақын көрінеді.

Лауазымыңыз болса, телефоныңыз тынбайды.

Мүмкіндігіңіз болса, ортаңыз кеңейеді.

Өкілеттігіңіз болса, айналаңызда сізді құптайтындар көбейеді.

Бірақ өмірдің бұлжымас заңы мынау:

Бір күні лауазым кетеді.

Бір күні мүмкіндік азаяды.

Бір күні қошемет тынады.

Міне, сол күні қасыңызда қалғандар – өміріңіздің шынайы есебі.

Өйткені кейбір адамдар сізді емес, сіздегі мүмкіндікті жақсы көреді.

Кейбірі сізді емес, сіз бере алатын пайданы қадірлейді.

Ал кейбірі лауазымыңызды таниды, бірақ тұлғаңызды мүлде танымайды.

Сондықтан мүдде таусылғанда достықтың да таусылғанын көру шын мәнінде жоғалту емес, ашылу.

Адам сонда айналасындағыларды емес, ақиқатты тани бастайды.

Өкпе-ренішің едәуір бөлігі де осыдан туады.

Өйткені адам опасыздыққа ұшырағаны үшін емес, қателескені үшін қапаланады.

Негізінде, алдындағы адам өзгерген жоқ.

Тек бетперделер түсіп, шынайы жүздер көріне бастады.

Сол себепті өмірдің белгілі бір кезеңдерінде басқа түсетін көңіл қалулар жаза емес, тәрбие.

Олар бізге адамдардың сөзін емес, мінезін оқуды үйретеді.

Өйткені мінез қиын кезеңде көрінеді.

Адалдық – жайлы күндердің емес, қиын күндердің қасиеті.

Опа молшылықта емес, жоқшылықта сыналады.

Ал қадір білмеушілік адамның барын емес, жоғалтқанын қалай қабылдайтынынан аңғарылады.

Бүгінде көптеген мекемелердің, көптеген қарым-қатынастардың, тіпті көптеген қоғамдардың басынан кешіп отырған сенім дағдарысының түп-тамырында да осы шындық жатыр.

Адамдар енді бір-біріне сенуге қиналады.

Өйткені сөздің құны түсті.

Мүдденің құны өсті.

Ал өркениет тек таспен, бетонмен, технологиямен ғана құрылмайды.

Өркениет сеніммен құрылады.

Қоғамда опа азайғанда тек достық қана жоғалмайды.

Сонымен бірге тиесілік сезімі де әлсірейді.

Адамдар бір-біріне емес, тек өз мүддесіне ғана инвестиция сала бастайды.

Міне, осы тұста қоғамның ыдырауы басталады.

Сондықтан опа – романтикалық сезім емес, өркениет мәселесі.

Ал қадір білмеушілік тек жеке кемшілік емес, әлеуметтік ірудің хабаршысы.

Сондықтан опа – романтикалық сезім емес, өркениет мәселесі.

Ал қадір білмеушілік тек жеке кемшілік емес, қоғамдық ыдыраудың және адамгершілік эрозиясының хабаршысы.

Риуаят бойынша, хазірет Әли өзін шейіт ететін Ибн Мулжамды алдына әкелгенде, оған мынадай өкпелі сөзбен тіл қатқан екен:

«Талама ахсанту илайка…»

«Саған қаншама жақсылық жасап едім…»

Ғасырлар бұрын айтылған бұл сөз бүгін де адамзаттың ар-ожданында жаңғырып тұр.

Өйткені бұл сөйлем тек көңіл қалуды ғана емес, адами қарым-қатынастың өзгермейтін шындығын да баяндайды.

Адам кейде дұшпанынан емес, жақсылығын ұмытқандардан жара алады.

Кейде ең терең өкпе жасалған жамандықтан емес, жасалған жақсылықтың ұмытылуынан туады.

Алайда осының бәріне қарамастан жақсылықтан бас тарту – өзгелердің кемшілігі үшін өз мінезімізден бас тарту деген сөз.

Өйткені жақсылық қайтарымы болғаны үшін құнды емес.

Жақсылық – адамның өз ар-ожданына адалдығы.

Опа адамды кемелдендіреді.

Жақсылық адамды биіктетеді.

Ал қадір білмеушілік иесін кішірейтеді.

Ал уақыт…

Үнсіз, бірақ бұлжымайтын төреші сияқты әркімді өз мінезімен оңаша қалдырады.

Лауазымдар өзгереді.

Байлық қолдан қолға өтеді.

Жиын тарайды.

Қошемет басылады.

Бірақ артта әрдайым екі нәрсе қалады:

Адамның мінезі және оның адамдар жадында қалдырған ізі.

Сондықтан шынайы байлық – иеленген дүние емес, есте қалуға лайық нәрсе.

Шынайы мұра – банктегі сандар емес, жүректерде жасайтын естеліктер.

Өйткені адам өлгенде мал-мүлкі мұра болып қалады.

Ал мінезі естелікке айналады.

Есте қалуға лайық болатындар әрдайым опа көрсете білетіндер болмақ.

Желді қаланың көгінен жазбалар

https://www.5gvirusnews.com/yazarlar/vefasizlik-caginda-h1891.html