КОНФЕРЕНЦИЯҒА ЕКІ ПРЕЗИДЕНТ ҚАТЫСТЫ
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды интеллект пен деректерді талдауға арналған «Жасанды интеллект әлеміне саяхат» атты онлайн конференцияға қатысты. 90 елден 28 000-нан астам тіркелген қатысушыны біріктірген іс-шара биыл әлемдегі ең ірі конференция ретінде өтті.
Президент Тоқаевпен бірге Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путин «Жасанды интеллект – XXI ғасырдың ең үздік технологиясы» конференциясының негізгі пікірталасына қатысты. Модераторы Сбербанк басқармасының төрағасы Герман Греф болды. Мемлекет басшысы сөзінде әлемнің қазірдің өзінде экономика, қауіпсіздік, медицина және саясат сияқты адам қызметінің салаларын қамтитын жасанды интеллект, машиналық оқыту және нейрондық желілер дәуірінде өмір сүріп жатқанын атап өтті. Оның айтуынша, COVID-19 пандемиясы жағдайында бұл өзгерістер қарапайым адамдарға да әсер етіп отыр.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев: “Бұл – жаңа технологиялар бізді тынымсыз әрі жедел жетелеп бара жатқан жаңа әлем. Оның жақсы ма, әлде қорқынышты бола ма, келер ұрпаққа қандай болашақ қалдыратынымыз біздің ортақ күш-жігерімізге байланысты. Оның инженерлердің, IT мамандарының, экономистердің және, ең бастысы, саясаткерлердің күш-жігеріне сүйене отырып, бақыланатын түрде дамуын қамтамасыз ету қажет”, – деп, бұл тақырыптағы ойларын ескертулермен және киберқауіпсіздік мәселесіне баса назар аудара отырып жеткізді.
Сондай-ақ ол бүгінде жасанды интеллект кескіндер бойынша ауруларды анықтап, тиісті диагноз қойып, адамдардың өмірін құтқара алатынын атап өтті.
Мысалы, Президент сарапшылардың болжамына сәйкес жасанды интеллектіні пайдалану қауіпті инфекциялармен байланысты аурулардың келесі толқындарын 18 ай бұрын анықтауға мүмкіндік беретінін және мұндай жағдайларға дайындалуға айтарлықтай уақыт үнемдейтінін айтты.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның жасанды интеллект (AI) технологиясын дамытуды және үлкен деректерді талдауды негізгі даму басымдықтарының бірі ретінде белгілегенін атап өтті. Ол аумағы ұлан-ғайыр мемлекеттер үшін ел ішіндегі «цифрлық теңсіздікті» барынша азайтудың маңызды екенін және «цифрлық шоғырланудың» маңызы артып отырғанын айтты.
Президент іс-шараға қатысушыларға пандемия кезінде маңызды рөл атқарған цифрлық технологияларды енгізу үшін Қазақстанда қабылданған шаралар туралы айтып берді. Мысалы, қашықтан мемлекеттік қызметтер көрсету, қашықтан сәйкестендіру және әлеуметтік төлемдер үшін шоттар ашу үшін қосымшалар қолданыла бастағанын атап өтті.
Тоқаев мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру және мемлекеттік саясатты іске асыру сапасын арттыру үшін ақпараттық технологияларды пайдалануға қызығушылық білдірді. Ол дәлелге негізделген саясатты қалыптастыруда және оны тиімді іске асыруда цифрландыру мен үлкен деректерді талдаудың рөліне назар аударды.
Сөзде атап өтілгендей, нақты уақыттағы деректердің қолжетімділігі, сондай-ақ толық емес немесе жасырын ақпаратқа негізделген болжамдарда машиналық интеллектінің көмегі қабылданатын шешімдердің сапасын түбегейлі өзгертеді.
Оның айтуынша, Қазақстан үлкен көлемдегі деректерді нақты уақытта жинау мен өңдеудің жаңа тәсілдері болып табылатын «Деректерге негізделген үкімет» тұжырымдамасын іске асыру бағытында жұмыс істеуде.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қажетті экожүйені жүйелі түрде құру қажеттігін атап өтті. Оның айтуынша, Дүниежүзілік банкпен бірлесіп өз зертханасы, деректерді өңдеуге арналған зерттеу орталығы және ғылыми паркі бар ұлттық жасанды интеллект кластерін құруды жоспарлап отырған Назарбаев Университетінің негізінде Ақылды жүйелер және жасанды интеллект институты құрылды. Ол AI дамуы ретінде 2050 жобаларын жеделдетуге қатысты жұмыстар жалғасатынын айтты.
Президент сондай-ақ Қазақстан Үкіметі, «Астана» халықаралық қаржы орталығы және Дүниежүзілік экономикалық форум арасында АХҚО-ның юрисдикциясы аясында және оның алаңында Төртінші өнеркәсіптік революцияның аффилиирленген орталығын ашу туралы келісім бар екенін еске салды. Бұл орталық инновациялық жобаларды іске асыруда реттеуші стандарттарды әзірлеу үшін Орталық Азияның мемлекеттік органдарын, бизнес және өнеркәсіп серіктестерін біріктіреді.
Президент Тоқаев жаңа технологияларды пайдалану өз алдына мақсат емес, азаматтардың өмірі мен іскерлік ортаны жақсартудың жолы екенін атап өтті. Ол жасанды интеллект технологияларын цифрландыру мен дамыту – әуесқойлық емес, ұлттық бәсекеге қабілеттілікке қол жеткізудің негізгі құралы екеніне сенімді.
Мемлекет машина сияқты жұмыс істеуі тиіс. Алайда нағыз «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» болуы, ал мемлекеттік қызметшілердің эмпатия мен жанашырлық сезіміне ие болып, азаматтармен өзара іс-қимылға көбірек ресурс жұмсауы қажет екенін баса айтты Президент Қасым-Жомарт Тоқаев.
Сондай-ақ ол конференцияға қатысушылардың назарын жасанды интеллектіні (AI) әзірлеу және енгізу кезінде ескерілуі тиіс тәуекелдерге аударды. Оның айтуынша, өңделетін ақпараттың басым бөлігі жеке сипатта болатын жағдайларда дербес деректердің қауіпсіздігі мен қорғалуы мәселесі туындайды. Өз тарапынан ол бұл мәселені шешу үшін ортақ жол іздеудің маңыздылығына назар аударды.
Президент Тоқаев сондай-ақ қақтығыстар мен геосаяси текетірестерде жасанды интеллектінің «қару» ретінде пайдаланылу мүмкіндігіне назар аударды. Қауіпсіздік пен қаруды бақылаудың қазіргі архитектурасындағы қиындықтар кибертехнологиялар мен жасанды интеллект саласындағы қақтығыстармен одан әрі ушыға түсуі мүмкін.
Осыған сүйене отырып, ол жекелеген елдердің, саяси блоктардың, тіпті аса озық технологияларға ие жекелеген компаниялардың ерекше мәртебе талап етіп, өз шарттарын басқа елдерге таңа бастауы мүмкін екенін алға тартты.
Президент әлемдік саяси қауымдастық адамдарға зиян келтіру және олардың құқықтарын бұзу үшін жасанды интеллект технологияларын пайдаланбау туралы уағдаластық қабылдау мүмкіндігін қарастыруы тиіс деп ұсынды. Оның айтуынша, мұндай құжат адамдар үшін моральдық-этикалық келісімнің бір түріне, ал жасанды интеллектіні әзірлеушілер үшін категориялық императивке айналады.
“Біздің міндетіміз – мұндай теріс әсерлердің алдын алу үшін шаралар әзірлеу. Алайда қаншалықты парадоксалды естілсе де, жаңа дәуірдің табысы жаңа технологияларға біз салатын адамгершілік деңгейіне байланысты болады. Машиналар мен роботтардың ойлау үдерістері тек сындарлы бағытта дамуы тиіс”, – деп, жүйенің жұмысына қатысты сенімін білдірген сөзін аяқтады Президент Қасым-Жомарт Тоқаев.
Президент сөзін қорытындылай келе, жасанды интеллект дұрыс қолданылған жағдайда баршамыздың неғұрлым теңгерімді әрі үйлесімді дамуымызды қамтамасыз ететін құрал екенін атап өтті.
Түйін сөздер: Жасанды интеллект Владимир Путин Қасым-Жомарт Тоқаев