Ресей мен Қытай АҚШ-тың жаңа әкімшілігіне алғашқы хабарламасын жолдады…
Си Цзиньпин Қытай–Ресей байланыстары үзілмейтінін айта отырып, мұның АҚШ үшін белгі-хабарлама екенін мәлімдеді.
ҚХР Төрағасы Си Цзиньпин АҚШ-қа ашық хабарлама жолдап, елінің Ресеймен байланыстары кез келген халықаралық дағдарысқа төтеп беретінін айтты.
Қытай-Ресей қарым-қатынасының “айрықша дербес құндылығын” атап өткен Си Цзиньпин ресейлік әріптесі Владимир Путинге: “Қытай жаңа дәуірде Қытай мен Ресей арасындағы жан-жақты стратегиялық ынтымақтастық серіктестігін дамыту жолындағы барлық келісімдер мен болжамдарға еш ауытқусыз әрдайым адал болады”, – деді.
Ресей Президенті Путин мен ҚХР Төрағасы Си Цзиньпиннің ортақ пікірі ретінде олар Қытай мен Ресей арасындағы қарым-қатынасты ешбір үшінші ел үзе алмайтынын және кез келген халықаралық дағдарысқа бірге төтеп беретіндерін де атап өтті.
Неміс жаңалықтар бюллетеніне сәйкес, бұл кездесудің егжей-тегжейі ЕО-ға мүше барлық елдердің ЕО мен Қытай арасындағы жан-жақты инвестициялық келісімге (Comprehensive Agreement On Investment) қол қоюға келіскені туралы хабардан кейін белгілі болды.
ҚХР Төрағасы Си Цзиньпин Ресей Президенті Путинмен бейнеконференция арқылы өткен келіссөзде Қытай мен Ресей арасындағы қарым-қатынастың қуатты дербес құндылыққа ие екенін атап өтті. Ол Қытай-Ресей қатынастарына халықаралық ахуалдағы өзгерістер немесе басқа факторлардың араласуы әсер етпейтінін айтты. Сондай-ақ Қытай мен Ресей арасындағы стратегиялық ынтымақтастықты нығайту екі елді басып-жаншу және бөлшектеу әрекеттеріне тиімді қарсы тұра алатын күшке ие екенін баса айтты.
(Бірнеше күн бұрын екі елдің әскерлері Шығыс Қытай теңізінде ядролық қару тасуға қабілетті бомбалаушы ұшақтарды ұшырып, әуе жаттығуларын өткізді, бұл Жапонияның жағдайды бақылау үшін жойғыш ұшақтарын көкке көтеруіне себеп болды.)
Бұл келіссөз АҚШ-тың ресейлік және қытайлық компанияларға қарсы санкциялар енгізгенінен бірнеше күн өткен соң болды; бұл компаниялар әскери байланыстары бар деп айыпталды, ал қытайлық компаниялар бұл айыптауларды негізінен жоққа шығарды; олар қара тізімге енгізілді, яғни АҚШ азаматтары бұл компанияларға инвестиция сала алмайды.
Қытай сондай-ақ әлемдегі ең ірі өңірлік сауда блогына қатысу туралы келісімге қол қойды.
ҚХР Сыртқы істер министрлігінің мәлімдемесі Сидің мына сөздерін тағы бір еске салды: «Қытай-Ресей қатынастарына халықаралық ахуалдағы өзгерістер немесе басқа факторлардың араласуы әсер етпейді. Қытай мен Ресей арасындағы стратегиялық ынтымақтастықты нығайту екі елді басып-жаншу және бөлшектеу әрекеттеріне тиімді түрде қарсы тұрады». Осылайша екі елдің табандылығы тағы бір мәрте айшықталды.
Си Цзиньпиннің сөздері 2021 жылғы 20 қаңтарда Джо Байден қызметке кіріскенге дейін Қытайдың басқа елдермен байланыстарын оң нәтижеге жеткізу үшін барлық жұмысты нығайтуға жылдам қадамдармен ілгерілейтінін де аңғартты.
Вашингтон санкциялар енгізіп, Бейжіңге де, Мәскеуге де қатаң қарайтынын уәде еткен соң, Қытайдың жоғары лауазымды шенеуніктері соңғы апталарда Оңтүстік-Шығыс Азия мен Еуропа елдерімен келіссөздер жүргізіп, тіпті оларға сапармен барды.
Бұл сапарларға жауап ретінде Байден: «АҚШ-Қытай қатынастарына қатысты кез келген маңызды мәселеде – америкалық жұмысшыларды, зияткерлік меншігімізді және қоршаған ортаны қорғайтын сауда-экономикалық күн тәртібін қамтитын, орта тап үшін жүргізілетін сыртқы саясаттан бастап – Үнді-Тынық мұхиты аймағында қауіпсіздік пен өркендеуді қамтамасыз етуге, адам құқықтарын қорғауға дейін көзқарасымызбен бөлісетін елдермен бірге біз әлдеқайда күшті әрі тиімдірек боламыз», – деп мәлімдеді.
Си кез келген дағдарыс Қытай-Ресей қатынастарын тек одан әрі «алға жылжытатынын» айтып, Covid-19 пандемиясы кезінде екі елдің бір-біріне жақындап, өзара көмектескен тиімді құрылымының жетістігін де атап өтті.
Си сондай-ақ: «Екі тарап қиындықтарды еңсеру үшін бір-біріне көмектесуді жалғастырды және бір-бірінің түбегейлі мүдделеріне қатысты мәселелерде бір-бірін берік қолдауды жалғастыруда, бұл екі мемлекет арасындағы жоғары деңгейдегі өзара сенім мен достықты көрсетуге жеткілікті», – деді.
Сейсенбі күні Ресейдің Қытайдағы елшісі Андрей Денисов екі ел арасындағы қатынастардың, оның ішінде АҚШ-тың жаңа үкіметін қоса алғанда, “сыртқы факторлардың” ықпалына төтеп беретіндей берік екенін айтты.
Денисов Бейжіңде жасаған мәлімдемесінде: «Екі ел жан-жақты стратегиялық үйлестіру серіктестігіне қадам басты, ешбір сыртқы фактор екіжақты қатынастарға ықпал ете алмайды», – деді.
Си де, Путин де өз елдерінің АҚШ-тың жаңа әкімшілігімен жұмыс істеуге ашық екенін айтқанда, Денисов АҚШ-тың Қытаймен және Ресеймен қатынастарында «неғұрлым ұтымды ұстаным» ұстана ма, жоқ па – мұны уақыт көрсететінін айтты.
Денисов: “Біз АҚШ-тың жаңа әкімшілігінің қызметке кірісуін күтіп отырмыз, Қытай мен Ресей басшылары қазір қиын жағдайдағы салаларды жақсарту үшін жаңа ынтымақтастық нүктелерін іздестіруді қоса алғанда, АҚШ-тың жаңа үкіметімен ынтымақтасуға дайындығымызды сақтай береді”, – деген сөздерді айтты. Және қосымша: “Біз АҚШ-тың жаңа үкіметі Қытай мен Ресейге қатысты неғұрлым ұтымды ұстаным танытады деп үміттенеміз, бірақ бұл тек үміт, оның жүзеге асуы немесе аспауы АҚШ әкімшілігінің келесі қадамына байланысты”, – деді.
Жеті жылдық келіссөздерден кейін қол жеткізілген уағдаластық негізінде Қытай мен Еуропалық Одақ арасындағы инвестициялық келісімнің де жақын арада аяқталуы күтілуде.
Сонымен қатар Ресей Президенті Владимир Путин Қытай-Ресей тату көршілік және достық ынтымақтастық туралы шартын екіжақты қатынастардағы маңызды белес ретінде құрметпен тағы да еске салғысы келетінін айтты. Ол Ресейдің Қытай-Ресей жан-жақты стратегиялық үйлестіру серіктестігін жоғары деңгейде дамытуды ілгерілету жөніндегі табандылығын сақтайтынын да сөзіне қосты.
Путин екі ел аса маңызды мәселелерде бір-бірін қолдауды жалғастыратынын және жаһандық тұрақтылыққа үлес қосу үшін халықаралық қатынастарда стратегиялық үйлестіру мен ынтымақтастықты дамыта алатынына үміт арта отырып, осы бағытты ұстанатындарын айтты.
«Жүйелі бәсекелес»
Дональд Трамп әкімшілігі Бейжіңмен сөз соғысына кіріскенде, Брюссель теңгерімді тәсілді таңдады.
ЕО мемлекеттері Қытайды “жүйелі бәсекелес” деп санайды және Қытайдың адам құқықтары саласындағы ахуалына қатысты алаңдаушылықтарын білдірді, әсіресе Гонконгтағы шектеулері мен ұйғырларға деген көзқарасы да олардың күн тәртібінде.
Берлин келісімге қыркүйекте ЕО-Қытай бірлескен саммитінде қол қойылғанын қалады, алайда коронавирус жағдайына байланысты онлайн форматта өткен шектеулі келіссөздер нәтижесінде келісімге қол қойылмады.
Қытай мен Ресей басшыларының Жаңа жылдық ізгі тілектер бейнеконференциясы халықаралық аренада ынтымақтастықты арттыру жөніндегі ортақ ниеттерін қайталаумен аяқталды.